| |
|
Muziek bij een begrafenis, crematie of
rouwdienst, wordt uitvaartmuziek of begrafenismuziek genoemd. Zij neemt
bijna altijd een belangrijke plaats in bij het beleven en verwerken van
deze ingrijpende gebeurtenissen. Meestal zij ten gehore gebracht via
geluidsdragers als de CD maar live muziek komt steeds vaker voor. Dit
komt door:
|
|
|
- de verandering in het denken over de dood en de verwerking ervan,
|
|
- de bijzondere eigenschappen van muziek en
|
|
- de grote rol die muziek speelt in het dagelijks leven. |
|
| Denken over de dood |
home |
|
"Terwijl je lichaam en verstand uit elkaar lijken te barsten
van golven van niet kunnen begrijpen, woede, onmacht,
wanhoop en verdriet, komt plots heel kil het ware besef,
dat een dierbare is gestorven, van het niet meer zijn en
het gemis. De wereld om je heen staat stil." |
|
|
Men sluit zich steeds minder vaak af voor zo'n emotie. Zelfs als de
ervaring met de dood niet van nabij is, wordt er meer aandacht aan
geschonken. Ook gaan steeds meer mensen inzien dat het sterven en de
uitvaart een spiegel zijn van het leven. |
|
Hoe dat komt? Misschien dat onze consumptiemaatschappij verzadigd raakt
en het instinctief gebeurt uit geestelijk zelfbehoud. Wat de reden ook
is, de behoefte om bewuster met de dood om te gaan en het besef dat dit
een positief effect heeft op de verwerking ervan, nemen gelukkig toe.
|
|
Het is dus niet verwonderlijk dat het aantal uitvaarten met een
persoonlijke invulling groter wordt. Daarbij spelen nabestaanden steeds
vaker een actieve rol bij het uiten van hun verdriet over het heengaan
van hun dierbare, en bij het tonen van hun respect en liefde voor hem of
haar. De uitingsvormen zijn legio (zie ook tips in het menu).
|
|
|
| Uitvaartmuziek als muziek |
up home
|
|
| Wat doet muziek met ons? |
|
|
Zoals de inhoud van een toespraak gekleurd wordt door de klank van de
stem, het volume, de toonhoogte, de spreeksnelheid en het ritme, wordt
dat bij muziek ook gedaan hetzij met de stem of via een instrument. Dit
heeft zowel invloed op ons lichaam als op onze emoties.
|
|
Een warme klank, een normaal volume, lage tonen, een lage snelheid en
een rustig ritme, brengen de hartslag en de ademsnelheid omlaag en geven
ons hele lichaam letterlijk meer steun. In onze cultuur geeft dat een
gevoel van veiligheid, geborgenheid en innerlijke rust. Bij muziek is
dit effect in principe groter dan bij een toespraak omdat de uitersten
groter zijn.
|
|
Andere belangrijke kenmerken van muziek zijn klank en meerstemmigheid.
Is de klank overwegend treurig dan bevestigt dat onze droefenis; dat
effect wordt versterkt door meerstemmigheid. Omdat met dat samen ervaart
voelt men zich geaccepteerd en vrij in het verdriet.
|
|
| Instrumentaal of vocaal? |
|
|
De inhoud van een toespraak of lied, waarin een overledene herdacht
wordt aan de hand van persoonlijke herinneringen, opmerkelijke
gebeurtenissen uit zijn of haar leven, of een uiteenzetting over zijn of
haar kijk op het leven, kan niet letterlijk worden overgebracht door
instrumentale muziek. Maar de grote waarde van muziek is dat de
aanwezigen hun eigen gedachten en emoties kunnen invullen. Instrumentale
muziek en het gesproken/gezongen woord vullen elkaar dus aan. |
|
| Samenvattend |
|
|
Door muziek worden onze emoties niet alleen dieper, maar ze worden ook
sneller in balans gebracht. Het is daarom niet verwonderlijk dat muziek
bijna altijd een essentieel onderdeel van een uitvaart is en dat
uitvaartmuziek meestal eerder genoemde kenmerken bezit.
|
|
| Uitvaartmuziek als gebaar |
up home
|
|
|
De diepere zin van uitvaartmuziek ligt niet alleen in de eigenschappen
van muziek (zie uitvaartmuziek als muziek), maar tevens in wie
haar heeft gekozen. |
|
Om hun verdriet en liefde te uiten kunnen nabestaanden hun eigen
favoriete muziek kiezen. Uit respect voor de overledene en om hem of
haar te gedenken, kan ook zijn of haar geliefde muziek ten gehore worden
gebracht, al dan niet zelf bepaald. Het is heel goed om de aanwezigen
over deze keuze te vertellen. Dat verbindt allen, hetgeen zeer heilzaam
werkt. |
| |
| Uitvaartmuziek live |
up home
|
|
|
Als op een uitvaart in het echt muziek wordt gemaakt is dat
persoonlijker en emotioneler. Vooral als er gespeeld wordt door familie
of vrienden geeft dat een zeer warm gevoel en laat dat een diepe indruk
achter. Als musicus, die zich mede toegelegd heeft op het spelen tijdens
uitvaarten, ben ik me daar terdege van bewust.
|
|
Het brengt in de eerste plaats een grote verantwoordelijkheid met zich
en daarom wordt altijd vooraf overleg gevoerd over de plaats van de
muziek in de afscheidsviering. Muziek als sfeervolle achtergrond bij
binnenkomst, als een rustpunt na een toespraak of als emotioneel
hoogtepunt, betekent een groot verschil ten aanzien van de muziekkeuze
en wijze van uitvoering.
|
|
In de tweede plaats doet het je beseffen dat je als musicus geen grotere
eer en waardering te beurt kan vallen dan de liefde, het verdriet en het
respect te mogen vertolken van mensen, die het grootste verlies hebben
geleden dat mogelijk is.
|
| |
|
© 2002-2010
BL - MUSIC
KvK 08067726 Apeldoorn
|
| |
